حافظ ناجی زبان پارسی

0

آیا تا کنون به القاب مختلف حافظ توجه کرده اید؟ آیا دلیل گسترش غزلیات او در بین اشعار مختلف ادیبان جهان را می‌دانید؟ ما در این مقاله شما را بیشتر با حافظ زبان پارسی آشنا می‌کنیم.

زندگی‌نامه

شیراز
زندگی‌نامه حافظ


خواجه شمس الدین محمد بن بهاءالدین حافظ شیرازی، متولد سال ۷۲۷ هجری قمری، معروف به لسان الغیب، ترجمان الاسرار، لسان العرفا و ناظم الاولیا شاعر بزرگ سده هشتم ایران (برابر قرن چهاردهم میلادی) درسال ۷۹۲ دیده از جهان بست.
اطلاعات چندانی از خانواده و اجداد خواجه حافظ در دست نیست و ظاهراً پدرش بهاءالدین نام داشته و مادرش نیز اهل کازرون بوده است. با تکیه به اشارات دیوان او و برخی منابع معتبر قابل بیان بود که او در خانواده‌ای از نظر مالی در حد متوسط جامعه زمان خویش متولد شده است.
خواجه در دوران جوانی بر تمام علوم مذهبی و ادبی روزگار خود تسلط یافت. او هنوز دهه دوم زندگی خود را سپری ننموده بود که به یکی از مشاهیر علم و ادب دیار خود تبدل شد. در نوجوانی قرآن را با چهارده روایت آن از بر کرده و از همین رو به حافظ ملقب گشته است.

تولد و وفات حافظ

تولد و وفات حافظ
تولد و وفات حافظ


درباره سال دقیق تولد او بین مورخین و حافظ شناسان اختلاف نظر وجود دارد. دکتر ذبیح الله صفا ولادت او را در ۷۲۷ هجری قمری و دکتر قاسم غنی آن را در سال ۷۱۷ هجری قمری می‌داند.
برخی دیگر از محققین همانند علامه دهخدا بر اساس قطعه‌های از حافظ، ولادت او را قبل از این سال‌ها و حدود ۷۱۰ هجری قمری تخمین می‌زنند. آنچه مسلم است، ولادت او در اوایل قرن هشتم هجری و بعد از سال هفتصد و ده هجری قمری واقع شده و به گمان غالب بین هفتصد و بیست تا هفتصد و بیست و نه هجری قمری روی داده است.
در مورد سال درگذشت او اختلاف کمتری بین مورخان دیده می‌شود و به نظر اغلب آنان هفتصد و نود و دو هجری قمری است. از جمله در کتاب مجمل فصیحی نوشته فصیح خوافی (متولد هفتصد و هفتاد و هفت هجری قمری) که معاصر حافظ بوده و همچنین نفحات الانس تألیف جامی (متولد هشتصد و هفده هجری قمری) به صراحت این تاریخ به عنوان سال درگذشت خواجه قید شده است. محل تولد او شیراز بوده و در همان شهر نیز روی در نقاب خاک کشیده است.

اشعار و غزلیات حافظ


بیشتر شعرهای او غزل هستند، که به غزلیات حافظ شهرت دارند. گرایش حافظ به شیوه سخن پردازی خواجوی کرمانی و شباهت شیوه سخنش با او مشهور است. او از مهم‌ترین تأثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود. در قرون هجدهم و نوزدهم اشعار او به زبان‌های اروپایی ترجمه شد و نام او به گونه ای به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت.

دیوان حافظ

دیوان حافظ
دیوان حافظ


دیوان حافظ که مشتمل بر حدود پانصد غزل، چند قصیده، دو مثنوی، چندین قطعه و تعدادی رباعی است، تاکنون بیش از چهارصد بار به اشکال و شیوه‌های گوناگون، به زبان فارسی و دیگر زبان‌های جهان به چاپ رسیده است.
شاید تعداد نسخه‌های خطی ساده یا تذهیب شده آن در کتابخانه‌های ایران، افغانستان، هند، پاکستان، ترکیه و حتی کشورهای غربی از هر دیوان فارسی دیگری بیشتر باشد. نکته خاصی که در دیوان حافظ وجود دارد، کثرت نسخه‌هایی با مفردات و واژه‌های گوناگون است که این خصیصه باعث بروز تصحیحات متعدد و گاه متناقض هم در بین مصححان می‌شود.

ساختار غزلیات حافظ


حافظ را چیره دست‌ترین غزل سرای زبان فارسی دانسته اند. موضوع غزل‌های وی وصف معشوق، می، و مغازله است. غزل سرایی را باید هنری دانست ادبی، که درخور سرود و غنا و ترانه پردازی است. با آن که حافظ غزل عارفانه مولانا و غزل عاشقانه سعدی را پیوند زده، نوآوری اصلی او در تک بیت‌های درخشان، مستقل و خوش مضمون می‌باشد که سروده است. استقلالی که حافظ از این راه به غزل داده به میزان زیادی از ساختار سوره‌های قرآن تأثیر گرفته است، که آن را انقلابی در آفرینش این گونه شعر دانسته اند.
ندیدم خوش تر از شعر تو حافظ به قرآنی که اندر سینه داری

رباعیات حافظ


چندین رباعی به حافظ نسبت داده شده که هرچند از ارزش ادبی والایی هم سنگ غزل‌های او برخوردار نیستند، اما در انتساب برخی از آن‎ها تردید زیادی وجود ندارد. در تصحیح خانلری از دیوان حافظ تعدادی از این رباعیات آورده شده که ده رباعی در چند نسخه مورد مطالعه او بوده اند و بقیه فقط در یک نسخه ثبت بوده است.
دکتر پرویز خانلری درباره رباعیات حافظ می‌نویسد: هیچ یک از رباعیات منسوب به حافظ چه در لفظ و چه در معنی، ارزش و اعتبار چندانی ندارد و بر قدر و شأن این غزل سرا نمی‌افزاید.
امشب ز غمت میان خون خواهم خفت وز بستر عافیت برون خواهم خفت
باور نکنی خیال خود را بفرست تا درنگرد که بی تو چون خواهم خفت
هر دوست که دم زد ز وفا دشمن شد هر پاک روی که بود تردامن شد
گویند شب آبستن غیب است عجب چون مرد ندید از که آبستن شد

تاثیر قرآن بر اشعار حافظ

تاثیر قرآن بر اشعار حافظ
تاثیر قرآن بر اشعار حافظ


در سراسر دیوان حافظ به ابیاتی برمی‌خوریم که به صراحت به تاثیر قرآن در زندگی او اذعان داشته است. برای مثال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
. صبح خیزی و سلامت طلبی چون حافظ هرچه کردم همه از دولت قرآن کردم
. عشقت رسد به فریاد ار خود به سان حافظ قرآن زبر بخوانی با چارده روایت
. ندیدم خوشتر از شعر تو حافظ به قرآنی که اندر سینه داری
. و …

حافظ و بزرگان زبان ادب جهان


گوته، نابغه ترین ادیب آلمانی، صاحب دیوان غربی-شرقی، این دیوان خود را تحت تأثیر دیوان حافظ سرود، و فصل دوم آن را با نام «حافظ نامه» به اشعاری در مدح حافظ اختصاص داد که از جمله آن‌ها می‌توان به دو شعر زیر اشاره کرد:
۱- حافظا، در غزل هایت می شنوم که شاعران را بزرگ داشته‌ای.
۲- بنگر که اینک پاسخی فراخورت می‌دهم بزرگ اویی است که این سپاس به بزرگ داشتِ اوست.
نیچه، یکی دیگر از شاعران و فیلسوفان نام آور آلمان، نیچه، نیز در دیوان اندرزها و حکمت‌ها، یکی از شعرهای خود را با نام حافظ آوای نوشانوش، پرسش یک آبنوش به او تقدیم کرده است:
میخانه‌ای که تو برای خویش پی افکنده‌ای، فراخ تر از هر خانه‌ای است،
جهان از سر کشیدن می ای که تو در اندرون آن می اندازی، ناتوان است.
پرنده‌ای، که روزگاری ققنوس بود در ضیافت توست، موشی که کوهی را بزاد خود گویا تویی.
تو همه ای، تو هیچی، میخانه‌ای، می ای، ققنوسی، کوهی و موشی، در خود فرو می روی ابدی، از خود می پروازی ابدی، رخشندگی همه ژرفاها، و مستی همه مستانی
تو و شراب؟

فال حافظ

فال حافظ
فال حافظ


مشهور است که امروز در خانه هر ایرانی یک دیوان حافظ یافت می‌شود. ایرانیان طبق رسوم قدیمی خود در روزهای عید ملی یا مذهبی نظیر نوروز بر سر سفره هفت سین، و یا شب چله، با کتاب حافظ فال می‌گیرند.
برای این کار، یک نفر از بزرگان خانواده یا کسی که بتواند شعر را به خوبی بخواند یا کسی که دیگران معتقدند به اصطلاح خوب فال می‌گیرد. ابتدا نیت می‌کند، یعنی در دل آرزویی می‌کند. سپس به طور تصادفی صفحه‌ای را از کتاب حافظ می‌گشاید و با صدای بلند شروع به خواندن می‌کند. کسانی که ایمان مذهبی داشته باشند هنگام فال گرفتن فاتحه ای می خوانند و سپس کتاب حافظ را می‌بوسند، آنگاه با ذکر اورادی آن را می‌گشایند و فال خود را می‌خوانند.

آرامگاه حافظ

آرامگاه حافظ
آرامگاه حافظ


آرامگاه این شاعر بزرگ در شهر شیراز و در منطقه حافظیه در فضایی آکنده از عطر و زیبایی گل‌های جان پرور، درآمیخته با شور اشعار خواجه، واقع شده است. امروزه این مکان یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری به شمار می‌رود و بسیاری از مشتاقان شعر و اندیشه حافظ را از اطراف جهان به این مکان می‌کشاند.
برای رزرو و اجاره خانه، اتاق، سوییت و آپارتمان مبله در شهر شیراز و اطراف آن، می‌توانید از طریق بخش رزرو آنلاین انواع اقامتگاه در سایت هوزاس، اقدام نمایید.

سوئیت

۲ تخت

تا ۲ مهمان

بدون اتاق

از ۱,۳۰۰,۰۰۰ تومان

آپارتمان

۴ تخت

تا ۴ مهمان

۲ اتاق

از ۳۵۰٬۰۰۰ تومان

آپارتمان

۶ تخت

تا ۶ مهمان

۳ اتاق

از ۳۵۰٬۰۰۰ تومان

آپارتمان

۴ تخت

تا ۴ مهمان

۲ اتاق

از ۲۷۵٬۰۰۰ تومان

از این نوشته خوشتان آمده؟

خوشحال می‌شویم ما رو لایک کنین و انگیزه بیشتر بدین! 😊🙏

0

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. * فیلدهای ستاره‌دار الزامی هستند.

Shopping Basket